Kurtulmuş'tan kritik açıklama: Meclis'e 33,7 milyar liralık bütçe, Terörsüz Türkiye'ye yeni komisyon

ANKARA / MEHA – Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Meclis'in 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin sunumunda, yasama faaliyetlerinden parlamenter denetime, Terörsüz Türkiye sürecinden kamu harcamalarına kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Kurtulmuş'un sunumunda 33,7 milyar lirayı aşan bütçe teklifinin yanı sıra yeni izleme komisyonu, yanıtlanmayan yazılı soru önergeleri ve yasama dokunulmazlığı dosyaları öne çıktı.

Meclis'in bütçesi yüzde 24,1 artıyor

Kurtulmuş'un paylaştığı rakamlara göre TBMM'nin 2027 yılı bütçe teklifi 33 milyar 787 milyon 913 bin lira olarak hazırlandı. Bu tutar, 2026 yılı başlangıç ödeneğine göre yüzde 24,1 artış anlamına geliyor.

Bütçenin yüzde 92,5'i cari giderlere, yüzde 7,5'i ise yatırım harcamalarına ayrıldı. Personel, sosyal güvenlik ve tedavi giderlerinin toplam bütçe içindeki payı yüzde 74,8 olarak açıklandı.

Meclis bütçesinden Kamu Denetçiliği Kurumuna 637 milyon 234 bin lira, Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna (RTÜK) ise 2 milyar 350 milyon lira Hazine yardımı öngörüldü.

Bu iki kuruma ayrılan kaynaklar hariç tutulduğunda TBMM bütçesindeki artışın yüzde 22,3 olduğu belirtildi.

Orta vadeli bütçe tahminlerinde 2028 yılı için 36,7 milyar, 2029 yılı için ise 39,8 milyar liralık kaynak öngörüldü.

Terörsüz Türkiye sürecine yeni izleme komisyonu

Bütçe görüşmelerinin siyasi açıdan dikkat çeken başlıklarından biri Terörsüz Türkiye süreci oldu.

Kurtulmuş, 10 Ağustos 2026 tarihinde yasalaştığını belirttiği 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun kapsamında TBMM bünyesinde yeni bir izleme komisyonu kurulacağını açıkladı.

Komisyonun kanunun uygulanmasını takip etmesi, terör örgütünün feshi ve silahsızlanmasına ilişkin gelişmeleri hukuki çerçevede izlemesi ve ihtiyaç duyulabilecek yeni yasal düzenlemeleri değerlendirmesi öngörülüyor.

Kurtulmuş, Irak'ın Şengal bölgesindeki gelişmeler ile Suriye'de iç barışa yönelik girişimleri de bölgesel istikrar açısından değerlendirdi.

15 bin 497 yazılı soru önergesi yanıtsız

Kurtulmuş'un açıkladığı yasama ve denetim verileri, TBMM'nin çalışma performansına ilişkin dikkat çekici bir tablo ortaya koydu.

28'inci Yasama Dönemi boyunca Başkanlığa sunulan 4 bin 3 kanun teklifinden 142'si kanunlaştı.

Aynı dönemde işleme alınan 51 bin 125 yazılı soru önergesinin 35 bin 628'i yanıtlandı.

MEHA'nın açıklanan rakamlar üzerinden yaptığı hesaplamaya göre 15 bin 497 önergeye henüz yanıt verilmedi. Bu sayı, toplam önergelerin yaklaşık yüzde 30,3'üne karşılık geliyor.

Ancak yanıtsız görünen önergelerin tamamının yasal cevap süresini aştığı sonucuna varılamıyor.

Kurtulmuş, bakanlıklara düzenli uyarı yazıları gönderildiğini belirterek milletvekillerinin sorularına süresi içinde ve yeterli açıklıkta cevap verilmesi gerektiğini vurguladı.

Dokunulmazlık dosyaları 1.096'ya ulaştı

Meclis'in gündemindeki yasama dokunulmazlığı dosyalarına ilişkin rakamlar da paylaşıldı.

Önceki yasama döneminden devreden 692 dosyayla birlikte Karma Komisyon gündemindeki toplam dokunulmazlık tezkeresi sayısının 1.096 olduğu açıklandı.

Genel Kurulun 380 birleşimde 2 bin 911 saati aşan çalışma gerçekleştirdiği, bu çalışmalar sonucunda 104 bin sayfadan fazla tutanak hazırlandığı belirtildi.

Parlamenter diplomaside Filistin vurgusu

Kurtulmuş, TBMM'nin uluslararası parlamenter diplomasi faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.

Nisan 2026'da İstanbul'da gerçekleştirilen 152. Parlamentolar Arası Birlik Genel Kurulu ile haziran ayında düzenlenen NATO Parlamenter Zirvesi'ni Türkiye'nin uluslararası parlamenter ilişkileri bakımından önemli organizasyonlar arasında gösterdi.

Filistin meselesine de değinen Kurtulmuş, Gazze'deki gelişmeler karşısında iki devletli çözümün desteklenmesi, sivillerin korunması ve uluslararası hukuk mekanizmalarının işletilmesi yönündeki tutumun sürdürüleceğini bildirdi.

Meclis'te dijitalleşme ve enerji tasarrufu

TBMM'nin idari faaliyetlerinde tasarruf ve dijitalleşme uygulamalarının genişletildiğini belirten Kurtulmuş, Kâğıtsız Parlamento çalışmaları kapsamında komisyon raporlarının basılı nüsha sayısının 805'ten 205'e indirildiğini açıkladı.

Meclis'in dijital altyapısına yapay zekâ uygulamalarının entegre edilmesine yönelik çalışmaların başladığını aktardı.

2023 yılından itibaren uygulanan tedbirlerle yaklaşık 2,5 milyon kilovatsaat elektrik, 300 bin metreküp doğal gaz ve 20 bin ton su tasarrufu sağlandığı bildirildi.

Konya'da kurulması planlanan 20 megavat tepe (MWp) kapasiteli güneş enerjisi santralinin de TBMM'nin elektrik ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

MEHA analizi: Bütçe büyürken denetimin etkinliği tartışılıyor

TBMM'nin 2027 yılı bütçe teklifi, Meclis'in mali ihtiyaçlarının ötesinde yasama organının etkinliği bakımından da önemli veriler içeriyor.

Özellikle yazılı soru önergelerinin yaklaşık üçte birinin yanıtsız görünmesi, yürütmenin parlamentoya karşı hesap verme sorumluluğunu yeniden gündeme taşıyor.

Yeni izleme komisyonunun hangi yöntemlerle çalışacağı, hazırlayacağı raporların kamuoyuna açıklanıp açıklanmayacağı ve Meclis'in bu süreçte nasıl bir denetim mekanizması oluşturacağı ise önümüzdeki dönemin önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Bütçe görüşmelerinden çıkan temel tablo, Meclis'in mali kaynakları kadar yasama kalitesinin, denetim kapasitesinin ve şeffaflığının da kamuoyu tarafından izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.