ÇAYKUR'un 3,1 milyar liralık faiz yükü Mecliste açıklandı

ANKARA / MEHA – Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün (ÇAYKUR) mali hesapları görüşülürken kurumun banka kredilerine ödediği faiz dikkat çekti. ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, 2025 yılında yaş çay üreticilerine yapılacak ödemeler için kullanılan kredilerin geri ödemeleri kapsamında 3,1 milyar lira faiz ödendiğini açıkladı.

21 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen komisyon toplantısında, ÇAYKUR'un 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları görüşülerek ibra edildi.

Üretici ödemelerinde milyarlık finansman yükü

Komisyonda kuruluşun mali performansına ilişkin bilgi veren Genel Müdür Yusuf Ziya Alim, üreticilerden alınan yaş çayın finansmanında banka kredilerinden yararlanıldığını belirtti.

Alim, 2025 yılında bu kredilerin geri ödemeleri kapsamında 3,1 milyar lira faiz ödendiğini bildirirken, kurumun uyguladığı tasarruf ve maliyet politikaları sayesinde faaliyet kârlılığını artırdığını savundu.

Açıklanan rakam, ÇAYKUR'un üreticilere yaptığı ödemelerin finansmanında bankalardan sağlanan kaynakların maliyetini de Meclis gündemine taşıdı.

823 bin ton yaş çaya 21,4 milyar lira

Alim'in komisyona sunduğu bilgilere göre ÇAYKUR, 2025 yılında üreticilerden 823 bin ton yaş çay satın aldı. Bu alımlar karşılığında üreticilere 21 milyar 400 milyon lira ödeme yapıldı.

Budama tazminatları da eklendiğinde toplam ödeme 23 milyar 271 milyon liraya ulaştı.

Organik çay üretimi kapsamında ise 36 bin dekarlık alandan 34 bin ton yaş çay satın alınırken, üreticilere 469 milyon lira organik çay fark ödemesi gerçekleştirildi.

Mecliste borç ve zarar tartışması

Komisyon görüşmelerinde ÇAYKUR'un borçlanma politikası da ele alındı.

Yeni Parti Çorum Milletvekili ve KİT Komisyonu Üyesi Mehmet Tahtasız, Sayıştayın 2024 yılı denetim raporuna atıfta bulunarak kurumun o yıl sonundaki banka borcunun 9 milyar 610 milyon liraya ulaştığını, finansman giderlerinin ise yaklaşık 1 milyar 813 milyon lira olduğunu belirtti.

Tahtasız, ÇAYKUR'un 2024 yılını yaklaşık 154 milyon lira kârla kapattığını, ancak 2025 yılında 271,8 milyon lira zarar açıkladığını ifade ederek bu değişimin nedenlerinin açıklanmasını istedi.

Finansman giderlerinin kurumun mali yapısı üzerindeki etkisinin araştırılması gerektiğini savunan Tahtasız, banka borçlarının ve faiz ödemelerinin 2025 ve 2026 yıllarında hangi seviyeye ulaştığını da gündeme getirdi.

Fabrika sayısı 49'a yükseldi

ÇAYKUR Genel Müdürü Alim, kurumun üretim kapasitesindeki artışa ilişkin verileri de paylaştı.

Yaş çay fabrikası sayısının 46'dan 49'a çıkarıldığını belirten Alim, günlük işleme kapasitesinin 6 bin 650 tondan 9 bin 250 tona yükseltildiğini açıkladı.

Türkiye'de yaklaşık 205 bin üretici ailenin çay tarımıyla uğraştığını hatırlatan Alim, kapasite artışının üreticilerin ürünlerini değerlendirmesine katkı sağladığını ifade etti.

ÇAYKUR'un 2026 yılı eylül ayı sonu itibarıyla 65 bin ton kuru çay sattığını bildiren Alim, yıl sonuna kadar 130 bin tonun üzerinde satış hedeflediklerini kaydetti.

Hesaplar ibra edildi, finansman maliyeti gündemde kaldı

Komisyon görüşmelerinin tamamlanmasının ardından ÇAYKUR'un 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları ibra edildi.

Bununla birlikte, 2025 yılı için açıklanan 3,1 milyar liralık faiz ödemesi, kurumun borçlanma ihtiyacı ve finansman maliyetleriyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

ÇAYKUR'un üretim kapasitesini artırırken finansman maliyetlerini nasıl azaltacağı, kamu kuruluşunun gelecek dönem mali performansı açısından önemini koruyor.