Milli Mücadele’nin ilk Meclisinden bugünün TBMM’sine… 1920’de Mustafa Kemal Atatürk ile başlayan Meclis Başkanlığı görevi, bugün Numan Kurtulmuş tarafından yürütülüyor.
[KAPAK FOTOĞRAFI BURAYA]
Fotoğraf: Atatürk ve Numan Kurtulmuş | Meclis Haber Ajansı özel haber kapağı
---
MİLLİ İRADENİN MERKEZİNDE 106 YIL
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920’de açıldığı günden bu yana Türkiye’nin siyasi hayatının merkezindeki en önemli kurumlardan biri oldu.
Birinci Meclis’in açılışından Cumhuriyet’in ilanına, çok partili siyasi hayattan askeri müdahalelere, koalisyon dönemlerinden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne kadar Türkiye’nin siyasi tarihinde yaşanan önemli gelişmeler, TBMM Başkanlığı makamında görev yapan isimlerle birlikte tarihe geçti.
Bugün bu makamda Numan Kurtulmuş bulunuyor.
TBMM’nin resmi kayıtlarına göre Meclis Başkanlığı, 24 Nisan 1920’de Mustafa Kemal Atatürk ile başladı.
---
İLK BAŞKAN: MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
[ATATÜRK FOTOĞRAFI BURAYA]
Fotoğraf: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk Başkanı Mustafa Kemal Atatürk
TBMM’nin açılmasının ardından Mustafa Kemal Atatürk, 24 Nisan 1920’de Meclis Başkanı seçildi.
Atatürk, Cumhuriyet’in ilan edildiği 29 Ekim 1923’e kadar TBMM Başkanlığı görevini yürüttü.
Milli Mücadele döneminde Meclis, yalnızca yasama faaliyetlerinin yürütüldüğü bir kurum değil, savaşın ve devlet yönetiminin de merkeziydi.
Atatürk’ün başkanlığıyla başlayan süreç, Cumhuriyet’in ilanının ardından yeni bir anayasal ve siyasi döneme evrildi.
---
ATATÜRK’TEN SONRA MAKAMDA YENİ İSİMLER
[TARİHSEL TBMM BAŞKANLARI FOTOĞRAF KOLAJI BURAYA]
Fotoğraf: Cumhuriyet döneminde TBMM Başkanlığı görevini üstlenen isimlerden arşiv görüntüleri
Atatürk’ün ardından Meclis Başkanlığı görevini Ali Fethi Okyar üstlendi.
Okyar’ın ardından Kazım Özalp ve Mustafa Abdülhalik Renda başkanlık makamında görev yaptı.
Renda, 1935-1946 yılları arasında TBMM Başkanlığı görevini yürüttü.
Bu dönemin ardından Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Şükrü Saraçoğlu ve Refik Koraltan gibi isimler Meclis Başkanlığı görevinde bulundu.
---
ÇOK PARTİLİ HAYAT VE DEĞİŞEN TÜRKİYE
Türkiye’nin çok partili siyasi hayata geçişiyle birlikte TBMM Başkanlığı makamında da farklı siyasi dönemlerin önemli isimleri görev aldı.
1960 sonrasında Fuat Sirmen, Ferruh Bozbeyli, Sabit Osman Avcı, Mustafa Kemal Güven ve Cahit Karakaş farklı dönemlerde Meclis Başkanlığı yaptı.
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından ise parlamentonun yeniden faaliyete geçmesiyle Necmettin Karaduman TBMM Başkanı oldu.
Onu Yıldırım Akbulut, İsmet Kaya Erdem ve Hüsamettin Cindoruk izledi.
---
1990’LARDAN 2000’LERE
[1990-2000 DÖNEMİ MECLİS BAŞKANLARI FOTOĞRAFLARI BURAYA]
Fotoğraf: TBMM Başkanlığı görevinde bulunan isimlerden arşiv kareleri
1990’lı yıllarda İsmet Sezgin, Mustafa Kalemli ve Hikmet Çetin TBMM Başkanlığı görevini üstlendi.
2000’li yıllara gelindiğinde ise Ömer İzgi, Bülent Arınç, Köksal Toptan, Mehmet Ali Şahin ve Cemil Çiçek Meclis Başkanlığı görevinde bulundu.
Bu dönem, Türkiye’nin siyasi hayatındaki önemli değişimlerin Meclis çatısı altında yaşandığı yıllar oldu.
---
YILMAZ, KAHRAMAN, YILDIRIM VE ŞENTOP DÖNEMİ
[İSMET YILMAZ – İSMAİL KAHRAMAN – BİNALİ YILDIRIM – MUSTAFA ŞENTOP KOLAJI BURAYA]
Fotoğraf: Son dönem TBMM Başkanlarından arşiv görüntüleri
2015 sonrasında TBMM Başkanlığı görevini İsmet Yılmaz ve İsmail Kahraman yürüttü.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişin ardından Binali Yıldırım, 12 Temmuz 2018’de TBMM Başkanı seçildi.
Yıldırım’ın görevinden ayrılmasının ardından Mustafa Şentop, 24 Şubat 2019’da TBMM Başkanı oldu.
Şentop, 2023 yılına kadar TBMM Başkanlığı görevini sürdürdü.
---
BUGÜNÜN MECLİS BAŞKANI: NUMAN KURTULMUŞ
[NUMAN KURTULMUŞ GÜNCEL FOTOĞRAFI BURAYA]
Fotoğraf: TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş
28. Yasama Dönemi’nde TBMM Başkanlığına Numan Kurtulmuş seçildi.
Kurtulmuş, 7 Haziran 2023’te gerçekleştirilen seçimde TBMM’nin 30. Başkanı oldu.
Kurtulmuş, 3 Haziran 2025’te yapılan seçimde ise 28. Yasama Dönemi’nin ikinci devresi için yeniden TBMM Başkanı seçildi.
Böylece Kurtulmuş, TBMM Başkanlığı görevini sürdüren isim oldu.
---
ATATÜRK’TEN KURTULMUŞ’A UZANAN TARİH
[TBMM GENEL KURULU / TBMM BİNASI FOTOĞRAFI BURAYA]
Fotoğraf: Türkiye Büyük Millet Meclisi
Mustafa Kemal Atatürk ile başlayan TBMM Başkanlığı tarihi, 106 yılda Türkiye’nin siyasi hayatındaki çok sayıda döneme tanıklık etti.
Milli Mücadele yıllarından Cumhuriyet’in kuruluşuna, çok partili hayata geçişten siyasi krizlere, koalisyonlardan yeni hükümet sistemine kadar Türkiye’nin yakın siyasi tarihinin önemli dönemeçleri Meclis Başkanlığı makamında görev yapan isimlerle birlikte şekillendi.
Bugün TBMM Başkanlığı görevini Numan Kurtulmuş yürütüyor.
Atatürk’ten Kurtulmuş’a uzanan TBMM Başkanları listesi, aynı zamanda Türkiye’nin bir asrı aşan siyasi tarihinin önemli bir kronolojisini oluşturuyor. uygulama takvimi ve yerel idarelere ayrılan geçiş süresi netleşti.
